भारतीय संस्कृतीचे सर्वात मोठे वैभव म्हणजे तिची कुटुंबव्यवस्था. हजारो वर्षांच्या परंपरेत संस्कार, त्याग, कर्तव्य, माया आणि जबाबदारी यांच्या भक्कम पायावर उभी राहिलेली ही व्यवस्था अनेक सामाजिक, आर्थिक आणि सांस्कृतिक वादळांना तोंड देत आजही अभिमानाने उभी आहे. या कुटुंबसंस्थेचा सर्वात महत्त्वाचा आणि अनेकदा शांतपणे आपल्या जबाबदाऱ्या पार पाडणारा आधारस्तंभ म्हणजे “बाबा”.
स्वतःच्या इच्छा-आकांक्षा बाजूला ठेवून कुटुंबाच्या आनंदासाठी आयुष्य अर्पण करणाऱ्या वडिलांच्या त्यागाचे स्मरण, त्यांच्या कार्याचा गौरव आणि समाजात कुटुंबसंस्थेबद्दल आदराची भावना दृढ करण्याच्या पवित्र उद्देशाने चळवळी योद्धे कर्मवीर स्वर्गीय बसवंतराव परमेश्वरराव मुंडकर यांच्या पवित्र स्मृतीस समर्पित “बाबा… तुमच्यासाठी!” हा समाजोपयोगी उपक्रम दरवर्षी राबविण्यात येत आहे.
यावर्षी या उपक्रमांतर्गत चळवळी योद्धे स्वर्गीय बसवंतराव मुंडकर विचार मंच, नांदेड यांच्या वतीने वृक्षारोपण, मोफत दंतचिकित्सा व उपचार शिबिर, कलाकारांचा सन्मान आणि शब्दोत्सव विजेत्यांचा गौरव सोहळा अशा विविध सामाजिक, आरोग्यविषयक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांचे भव्य आयोजन करण्यात आले आहे.
सोमवार, दि. २० जुलै २०२६ रोजी हा उपक्रम तीन स्वतंत्र सत्रांमध्ये संपन्न होणार असून दिवसाची सुरुवात पर्यावरण संवर्धनाच्या पवित्र संकल्पाने होणार आहे. सकाळी १०.०० वाजता राजीव गांधी महाविद्यालय (संगणक विज्ञान व तंत्रज्ञान), विद्युत नगर, नांदेड येथे संस्थेचे अध्यक्ष श्री. सुभाष मंगनाळे यांच्या मार्गदर्शनाखाली निवृत्त जिल्हा व्यवस्थापक, भूविकास बँक, नांदेड श्री. श्रीराम पिंपळगावकर यांच्या हस्ते वृक्षारोपण करण्यात येणार आहे. “एक वृक्ष म्हणजे एक जीवन” हा संदेश समाजात रुजविण्याचा या उपक्रमामागील प्रमुख हेतू आहे.
दुसऱ्या सत्रात दुपारी २.०० वाजता समाजसेवेचा अत्यंत महत्त्वाचा भाग असलेले मोफत दंतचिकित्सा व उपचार शिबिर आयोजित करण्यात आले आहे. नांदेड रुरल डेंटल कॉलेज अँड रिसर्च सेंटरचे प्राचार्य डॉ. भद्राराव तसेच विभागप्रमुख डॉ. राजेश दार्शी यांच्या मार्गदर्शनाखाली वृद्धाश्रमातील ज्येष्ठ नागरिकांची दंततपासणी, आवश्यक उपचार आणि औषधांचे मोफत वितरण करण्यात येणार आहे. याच कार्यक्रमात विविध क्षेत्रात उल्लेखनीय योगदान देणाऱ्या कलाकारांचा सन्मान करून त्यांच्या कलेप्रती समाजाची कृतज्ञता व्यक्त करण्यात येणार आहे. या कार्यक्रमास नांदेड-वाघाळा महानगरपालिकेचे आयुक्त डॉ. महेश डोईफोडे यांची विशेष उपस्थिती लाभणार आहे.
सायंकाळी आयोजित तिसऱ्या सत्रात कुलगुरू, जिल्हा पोलीस अधीक्षक तसेच संपादक यांच्या प्रमुख उपस्थितीत “बाबा… तुमच्यासाठी!” शब्दोत्सव स्पर्धेतील विजेत्यांचा पारितोषिक वितरण सोहळा संपन्न होणार आहे. कुटुंबसंस्था, वडिलांचे योगदान, संस्कार आणि सामाजिक मूल्यांवर आधारित साहित्यनिर्मिती करणाऱ्या स्पर्धकांचा या प्रसंगी गौरव करण्यात येणार आहे.
“बाबा… तुमच्यासाठी!” हा केवळ एक कार्यक्रम नसून कृतज्ञतेचा उत्सव, संस्कारांचे संवर्धन, पर्यावरण संरक्षण, आरोग्यसेवा आणि सांस्कृतिक जतन यांचा सुंदर संगम आहे. आजच्या वेगवान आणि बदलत्या जीवनशैलीत कुटुंबसंस्थेची मूल्ये जपण्याची आवश्यकता अधिक प्रकर्षाने जाणवत आहे. अशा वेळी वडिलांच्या योगदानाचे स्मरण करून नव्या पिढीमध्ये कर्तव्य, जबाबदारी आणि कृतज्ञतेचे संस्कार रुजविण्याचे कार्य हा उपक्रम प्रभावीपणे करीत आहे.
या उपक्रमाच्या यशस्वी आयोजनासाठी संयोजन समितीचे डॉ. शिवदास हमंद, प्रदीप सोनटक्के, बसवराज वडिले, ज्येष्ठ विधिज्ञ धोंडीबाराव पवार आणि इंजिनिअर साहेबराव जाधव हे परिश्रम घेत असून समाजातील सर्व स्तरातील नागरिकांनी मोठ्या संख्येने उपस्थित राहून या सामाजिक उपक्रमाला सहकार्य करावे, असे आवाहन संयोजन समितीच्या वतीने करण्यात आले आहे.
समाजात केवळ स्मृतिदिन साजरे करण्यापेक्षा त्या स्मृतीतून समाजोपयोगी कार्य उभे करण्याची प्रेरणा देणारा हा उपक्रम निश्चितच अनेकांसाठी आदर्श ठरणार आहे. वडिलांप्रती आदर, पर्यावरणाप्रती जबाबदारी, ज्येष्ठांप्रती संवेदनशीलता आणि कलेप्रती कृतज्ञता या चार मूल्यांना एकत्र आणणारा “बाबा… तुमच्यासाठी!” हा उपक्रम सामाजिक बांधिलकीचा एक प्रेरणादायी दीपस्तंभ ठरत आहे.
लेखन -प्रदीप सोनटक्के